فَمَنْ أَظْلَمُ پس كيست ستمكارتر يعنى كافرتر مِمَّنِ افْتَرى از كسى كه بربندد عَلَى اللَّهِ كَذِباً بر خدا دروغى به‌آنكه گويد زن و فرزند و شريك دارد أَوْ كَذَّبَ بِآياتِهِ يا به دروغ شمرد آيات منزله او را و اين نيز انكار نبوتست أُولئِكَ آن گروه مفتريان و مكذبان يَنالُهُمْ برسد بديشان نَصِيبُهُمْ بهره ايشان مِنَ الْكِتابِ از لوح محفوظ يعنى آنچه بقلم تقدير نوشته شده از عذاب و نكال ايشان بديشان رسد يا بيابند جزاى آنچه نوشته شده در دفتر عمل ايشان يا بهره گيرند از روزى كه نوشته شده براى ايشان حَتَّى إِذا جاءَتْهُمْ تا وقتى كه بيايند به ايشان رُسُلُنا فرستادگان ما كه ملك‌الموت و اعوان اويند يَتَوَفَّوْنَهُمْ فراگيرند يعنى قبض كنند ارواح ايشان را قالُوا گويند فرشتگان با ايشان از روى توبيخ و تقريع أَيْنَ ما كجااند آن بتان كه پيوسته كُنْتُمْ تَدْعُونَ بوديد كه مىخوانيد و مىپرستيد ايشان را مِنْ دُونِ اللَّهِ بدون خداى تا امروز منع كنند عذاب خداى را از شما قالُوا گويند كافران كه آنها ضَلُّوا عَنَّا گم شدند از ما يعنى غايب گشتند و هيچ مددى از ايشان بما نرسيد وَ شَهِدُوا و گواهى دهند عَلى أَنْفُسِهِمْ بر نفسهاى خود أَنَّهُمْ كانُوا به‌آنكه ايشان بودند كافِرِينَ ناگرويدگان قالَ گويد خداى يا يكى از ملائكه روز قيامت ايشان را ادْخُلُوا درآييد فِي أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ در ميان امتان كه درگذشته‌اند مِنْ قَبْلِكُمْ پيش از شما هم بر دين و آئين شما مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ از پرى و آدمى مراد كافران گذشته‌اند ازين دو طائفه كه حق سبحانه و تعالى گويد درآئيد با هم فِي النَّارِ در آتش دوزخ هرك را از ايشان عناد و تكبّر بيشتر باشد او را بيشتر باشد او را بيشتر به آتش درآرند كُلَّما دَخَلَتْ هرگاه درآيند أُمَّةٌ گروهى به دوزخ لَعَنَتْ أُخْتَها لعنت كنند گروهى ديگر را كه همدينان ايشان باشند و بر يك كيش و ملّت مرده باشند چنانچه جهودان جهودان را لعنت مىكنند و ترسايان ترسايان را و گبران گبران را و على هذا القياس حَتَّى إِذَا ادَّارَكُوا تا وقتى كه به يكديگر رسند فِيها جَمِيعاً همه ايشان در آتش قالَتْ أُخْراهُمْ گويند آنها كه پس روانند و از پى درآمدگان لِأُولاهُمْ براى آنها كه پيشوايانند يعنى درباره ايشان گويند رَبَّنا اى پروردگار ما هؤُلاءِ اين گروه أَضَلُّونا گمراه كرده‌اند ما را فَآتِهِمْ پس بده ايشان را عَذاباً ضِعْفاً عذاب دو چندان كه ما را هست مِنَ النَّارِ از آتش دوزخ يك قسم براى گمراهى ايشان و يك قسم براى گمراه ساختن ديگران قالَ فرمايد خداى تعالى لِكُلٍّ ضِعْفٌ مر همه را عذاب دوباره است پيشوايان را به جهت ضلال و اضلال و پس روان را به‌واسطه كفر و تقليد وَ لكِنْ لا تَعْلَمُونَ و ليكن ايشان نمىدانند حفص بخطاب مىخواند يعنى شما نمىدانيد و از عذاب يكديگر خبر نداريد .